Áåëüãèéí Àíòâåðïåí õîòíîî áàéõ ýíýõ¿¿ ìóçåé 1933 îíä áàéãóóëàãäæýý. 19-ð çóóíààñ 21-ð çóóí õ¿ðòýëõè 200 æèëèéí ¿íäýñíèéõýý óðàí çîõèîëûí ¿¿õ ò¿¿õèéã ñîíèðõîëòîé, òàíèí ìýäýõ¿éí îí äàðààëàëòàé, óðñãàë ÷èãëýë, áè÷äýã òºðëèéíõ íü àé ñàâààð àíãèëàí áàéðëóóëñàí íü òóí ÷ îí÷òîé. Ãýðýë çóðàã, íîîðîã íàâòðàãà, ýäýëæ õýðýãëýæ áàéñàí ýëäýâ ç¿éëñ, åð þó ýñèéã òàâüñàí ãýõ âý? Çîõèîë÷äûíõîî îëíîî òàíèë áîëñîí ø¿ëãèéí øàä ìºð, îí÷ ìýðãýí ¿ãñèéã òóõàéí öàã ¿åèéíõ íü áè÷èã ¿ñãýýð ñèéëñýí íü èõ ë ºâºðìºö õàðàãäàíà ëýý.
ªâºðìºö ãýñíýýñ áàñ íýãýí ºâºðìºö ºð㺺íä çî÷èëñîí ìèíü ñàíàãäìóé. Òýð ºð㺺ã Ìàæààð óðàí çîõèîëûí îð÷óóëãûí ºð㺺 ãýõ á¿ëãýý. Óíãàðûí Áàëàòîí-Ôþðåä ìóæèä îðøäîã ýíý ºð㺺 óã íü òóñ óëñûí íýðò çîõèîë÷ Ëèïòàê Ãàáîðûí àìüäðàí ñóóäàã ãýð îðîí áàé÷óõóé. Çîõèîë÷ 1985 îíä òýíãýðèéí îðíîî ìîðèëæ, óã áàéøèíãàà Ìàæààð óðàí çîõèîëûã äýëõèé äàõèíä òàíèóëàõàä àøèãëàõ áîëòóãàé õýìýýí ãýðýýñëýí ¿ëäýýæýý. Òèéíõ¿¿ 11 æèëèéí ºìíººñ óëñààñ ìºí㺠òºñºâ ãàðãàí çàñâàðëàí òîõèæóóëæ Ìàæààð óðàí çîõèîëûí îð÷óóëãûí ºð㺺 áîëãîæýý. Ýíý òºâ ñàÿõàíäàà ë ãýõýä Áîëãàð, ßïîí çýðýã îðíîîñ îð÷óóëàã÷èä óðüæ àæèëëóóëæýý. Áèä ÷ ìºí ýíý ºð㺺íä Èíäîíåçîîñ èðñýí îð÷óóëàã÷ èä àæèëëàæ áàéõòàé íü òààðàâ. Ìàíàé Ø.Ä.Ãàíáîëä ýíý ºð㺺íä õýäýíòýý çàëàð÷ Ìàæààð õýëíýýñ îëîí ñàéõàí á¿òýýë îð÷óóëñàíûã áèä íýãýíò ìýäýõ áèëýý. Ç-6 ñàðûí õóãàöààòàé èðñýí îð÷óóëàã÷äûí á¿õ çàðäëûã óëñ äààäàã áàéíà. Èéìýðõ¿¿ îð÷óóëãûí òºâ ìàíàé óëñàä òóí ÷ õýðýãòýé áàéãàà þì äàà ãýñýí ýåâð¿¿ äýâð¿¿í áîäëûã ìèíü õººðøººí çºâòãºíº ¿¿ ãýëòýé ýðãýí òîéðíûõ íü òóóëàéí Ẻð òýðã¿¿ò ¿çýñãýëýíò ìîäîä äîõèíõîí ãàíõñààð ¿ëäñýíñýí.Åðººñ Óíãàð óëñûí çàñãèéí ãàçàð ¿íäýñíèé óòãà çîõèîëûí õºãæèëä èõýýõýí àíõààðäàã àæýý. Òóõàéëáàë, çàñãèéí ãàçàð æèë á¿ðèéíõýý òºñºâò 361 ñàÿ ïîðåíòèéã ¿íäýñíèéõýý óòãà çîõèîëûã õºãæ¿¿ëýõ ¿éëñýä çîðèóëæ ñóóëãàäàã àæýý. Ýíý òîî æèë á¿ð ºñ÷ áàéãàà ãýíýì. Ãýõäýý çîõèîë÷äûí áàéãóóëëàãóóäàä õóâèàðëàäàãã¿é, õàðèí çîõèîë÷äûí äóíä ñàéí çîõèîëûí òåíäýð çàðëàæ çàðöóóëäàã áàéíà. Îéðûí æèë¿¿äýä ýíý òåíäýðòýý 50 çîõèîë÷èéã õàìðóóëæ áàéãàà àæ. Íýã çîõèîë÷èä îéðîëöîîãîîð 7 ñàÿ ãàðàí ïîðåíò îíîãäîíî. | Ç61: 50 = 7 ñàÿ ãàðàí ïîðåíò | Äîëîîí ñàÿ ãàðàí ïîðåíòîîð ÿìàð ÷ çîõèîë÷ çîõèîëîî õýâë¿¿ëýýä óíøèã÷èääàà õ¿ðãýõ áîëîìæòîé àæ. Óíãàðò ýíý òåíäýðò îðîëöäîã 900 ãàðàí çîõèîë÷ áàéäàã. Ýäãýýðýýñ òóõàéí æèëä 50 çîõèîë÷ íü òåíäýð àâàõ áîëîìæòîé . ¯íýõýýð ñàéí çîõèîë òóóðâèæ ÷àäñàí áîë òýð ø¿¿ äýý. Ãî¸ áèç. Ýíý ìºíãºíèé ýõ ¿¿ñâýðèéã õýðõýí áèé áîëãîäîã âý? Óíãàðò áîë Ëîòòî òîãëîîìûí òàòâàðààñ îðæ áàéãàà íèéò ìºíãºíèé 16, 67%-èéã óðàí çîõèîëä çàðöóóëíà ãýæ õóóëü÷èëæýý. Åðººñ Åâðîïîä óðàí çîõèîëûíõîî ñàíõ¿¿æèëòýíä ýíý ìýò àðãûã õýðýãëýäýã îëîí îðîí áàéäàã áàéíà. Ôèíëàíä óëñàä ýíý àðãûã á¿ð 1920 îíîîñ õýðýãæ¿¿ëæýý. Çîõèîë÷ íºõºä ìèíü, õýä¿¿ëýý íèéëæ õóóëü ñàíàà÷ëàõ óó. Îþóíòîëãîéí îðäîîñ îðîõ îðëîãûí òýäýí õóâèéã ¿íäýñíèé óðàí çîõèîëûã õºãæ¿¿ëýõýä ãýýä ë, áîëîõã¿é íü ÷ þó áèëýý. Åð íü÷ òýãýýä á¿ãäèéã ýâýðòýí, òóóðòíóóäàä íàéäñàíààñ , ººðñäèéí îðîëöîî, ñàíàà÷ëàãà, õè÷ýýë ç¿òãýëýý èäýâõæ¿¿ëýõ õýðýãòýé ãýæ ¿çýã íýãò Óíãàð íºõºä çºâëºæ áàéäàã ø¿¿.
Óíãàðûí ïàðëàìåíòèéí ãèø¿¿ä àëü íàì, ÿìàð ñºðºã õ¿÷íèéã ÷ òºëººëñºí áàé, åðººñºº íýãýí äóóãààð áàòàëäàã ãàíö òºñºâ áàéäàã íü ýíýõ¿¿ 361 ñàÿ ïîðåíò ãýíýìýý. Òèéíõ¿¿ áèä Óíãàðûí ïàðëàìåíòèéí îðäíîîð îðîõ çàâøààí òîõèîâ. 1885 îíä áàðèãäñàí ýíýõ¿¿ îðäîí áîë ãàäíàà ÷, äîòðîî ÷ ¿íäýñíèé áàðèëãûí ãàéõàìøèãò óð õèéöèéã õàäãàëñàí, óðàí çóðàã, ºâ ñî¸ë, àëò ìºíãº, õººìºë, íààìëûí óðëàã èæ á¿ðýí öîãöîëñîí ¿íäýñíèé óðëàãèéí ÷óóëáàð ÷óóëãàí àæ.
Áóäàïåøòýýñ Áàëàòîí -ôþðåä õîò îðîõîîð ºã뺺 ýðòýý õºäºë뺺. Ýíý àÿëàëä áèäíèéã ìàíàé óëñàä ñóóæ áàéñàí ýë÷èí ñàéä Ìèêëîø ßöêîâè÷, Èìýø Ìèõàé, Ø.Ä .Ãàíáîëä íàð óðüñàí þì. Àâòîáóñàíä ñóóíãóóò Èìýø Ìèõàéí ýõíýð Àëèìàà |ìîíãîë íýð íü |ººðèéíõýý ãàðààð òàðüñàí àëèìààð á¿ãäèéã äàéëàâ. Òýð çóóð áè íýãýí òàòàëáàð áè÷ñýí þì, ¿¿íèéãýý óíøèã÷èääàà àëèì áîëãîæ áàðüÿ.
Àëèìààãèéí òàðüñàí àëèì
Àëòàí áºìáºðöºã õýëáýðòýé
Íàðíû ãàë óëààí
Ãàçðûí íîãîîí ºíãºòýé
Áóäàïåøòýä óðãàñàí ÷
Óëààíáààòàðûí íàâ÷òàé
Èìýø Ìèõàé ýë÷èíãèéí
Èëáýñýí õóðóóíû õýýòýé
Ãàðûí ºíäºã õàëüòàðñàí
Ãÿëãàð ìºëãºð õàëüñòàé
Àìàí äîòîð áºìáºðñºí
Àðàì áóðàì àìòòàé
Ìàæààð á¿ñã¿é òàðüñàí ÷
Ìîíãîë ñýòãýëèéí æèì¿¿ñòýé
Ìàðàë ã¿éñýí íàìðûí
¯ðýë òîøëîé øèì¿¿ñòýé
2009.09.30. Áóäàïåøò
Çàìäàà áèä Ø.Ä. Ãàíáîëäûí õî¸ð ãóðâàí ÷ ìàæààð íàéçûíõààð îðæ óñàí ¿çìèéí óðãàö ñîíèðõîæ, óëààí öàãààí äàðñ õýðõýí õèéäãèéã áîäîòîîð ¿çýæ, àãóóëàõààð íü çîð÷èæ, 1976, 1986, 1996,2006 îíû äàðñóóäûã îí, îíîîð àìòàëæ áèëýý ë...Îäîî ¿¿íèéã áè÷èæýý ñóóõàä àðààíä àìòàãäíàì. Òèéíõ¿¿ ÿìàð ÷ äàðñíû ñàéí ìóóã õóíäàãàíä íü õýä ýðã¿¿ëæ, ¿íýðëýæ, õàíàíä íü òîãòñîí òîñëîãîîð ìýääýã áîëîâ ø¿¿. Àâñòðè, Áåëüãè, Ãåðìàí, Ôðàíöàä ÷ äàðñíû äýýäèéã òîãòîîæ ÿâàâàà õº. Ìóó õ¿í óóñàí èäñýíýý ãýäýã ÷, ñàéí äàðñíû òóõàé ÿðèõààñ ÷ ÿàõàâ ýý.
ªðõ á¿ð - ¿éëäâýðëýã÷ ãýñýí íýã ñàéõàí ¿ã òýíýýä ë ÿâäàã äàà. Òýð ÷èíü äýýðõè óëñóóäàä áîäîòîîð áèåëýëýý îëñîí áàéíàì ø¿¿. Àâñòðè óëñûí Êåðåíòºí ìóæèéí Klobasniz òîñãîíä õî¸ð àéëààð îðñîí þì. Íýã íü õèàìíû ,íºãºº íü äàðñíû ¿éëäâýðëýë ýðõýëäýã õî¸ð ë äîî. ¯å äàìæñàí áèçíåñ íü ýíý. Áàéãàëèéí öýâýð á¿òýýãäõ¿¿í ¿éëäâýðëýäýã. Õýí õýíèéõ íü á¿òýýãäõ¿¿í ìóæäàà áðåíä. Áèäýíä õèàìíààñàà òàâãàëæ, óëààí,öàãààí äàðñíààñàà õóíäãàëñàí. ÿçýýëçãýíèé, àëèìíû, íýðñíèé ãýýä îëîí òºðëèéí äàðñ õèéäýã àæ. Õàìãèéí ñîíèí ñàíàãäñàí äàðñ áîë áîðãîöîéí äàðñ. Àìòëàã õèéãýýä ºâºðìºö äàðñ íü òýð ë áàéñàí. Ýçýí íü õºãæèëòýé, àëèà íàðãèàí÷, åð áóñûí ýð÷èì, èíåðãè öàöðóóëñàí óëàà áóòàðñàí àâñòðè ýð. Õóðäàí ò¿ðãýí ÿðèõ áºãººä ò¿¿íèéãýý öàãòàé óðàëäàæ áàéãàà þì ãýæ õîøèãíîâ. Òýãñíýý õàìãèéí ¿íýí ÿâäàã öàã áîë òýð äýý ãýýä õàíàíäàà ºë㺺òýé öàãèéã çààæ áèëýý. Òýð öàã íü 10 öàã ÇÎ ìèíóòûã çààãààä çîãñ÷èõñîí áàéâ. Àâñòðè ýð öàã õóãàöààíû òóõàé ººðèéí ôèëîñîôèî õýëñýíäýã ¿¿, á¿¿ ìýä.
Õàðèí Óíãàðûí öàãààð 10 öàã ÇÎ ìèíóòûã ºíãºð÷ áàéõàä áèä Áàëàòîí íóóðûí ýðýã äýýð àâòîáóñíààñàà áóóæ áàéâ. Ýíý íóóð áîë Òºâ Åâðîïûí õàìãèéí òîì íóóð àæ.Òýãýýä ÷ Åâðîïûí àâàðãà øàëãàðóóëàõ äàðâóóëò çàâèíû óðàëäààí õýäýíòýý çîõèîãäæýý. Áàëàòîí íóóðûã òîéðîîä 160 ãàðàí òîñãîí ñóóðèí áèé ãýíý. Ýíý íóóðûí ýðýãò îðøèõ Áàëàòîí-ôþðåä õîò áîë îð÷èí ¿åèéí ¿çýñãýëýíò ñàéõàí õîò àæãóó. Ñî¸ë óðëàãûí õîò ãýæ õýëæ áîëíî. Ñ¿ëä íü ãýõýä ë òåàòðûí áàéøèíãèéíõ íü õºðºã àæ. Ýíý õîòîä ÿðóó íàéðàã÷èä áîëîí àëäàðòàé õ¿ì¿¿ñ èõ èðäýã áºãººä òýäíèé íýðýìæèò öýöýðëýã áàéãóóëæýý. Èíäèðà Ãàíäè-ãèéí 1972 îíû 6-ð ñàðûí 22-íä èðýõäýý ñóóëãàñàí ìîä º÷íººí ºíäºðò ìº÷èð íàéëçóóðàà ºðãºíõºí íàéãàæ óãòàâ. Íàâ÷ñûí ìºíãºí ø¿¿äýð íü íóëèìñ ìýò ãÿëòàëçìóé. Äýðãýä íü øàõàì Ð.Òààã¿¿ðèéí õºøºº áàéíà. Òýð áàñ ýíä èðæ áàéæýý. Óíãàðûí àóãàà èõ ø¿ëýã÷ Àäè Ýíäðå àìüäðàëûíõàà ñ¿¿ë÷èéí õîðìûã õàéðòàé á¿ñã¿éòýéãýý ýíä ¿äñýí òóõàé äîìîã øèã õóó÷èéã Ø.Ä.Ãàíáîëä ÿðèâ. Äýëõèéí óðëàã ñî¸ëûí àêàäåìèéí òýðã¿¿í äýýä øàãíàë- àëòàí òèòýìò ÿðóó íàéðàã÷ Ã. Ìýíä-Îî¸î òýðã¿¿ëýí áèä Àäè Ýíäðåãèéí õºøººíä àìüä öýöãèéí áàãëàà ºðãºëºº. Öýöãèéí òóóçíàà Ìîíãîëûí ÿðóó íàéðàã÷äààñ ãýñýí ¿ã áè÷ýýñòýé.
Сэтгэгдэлүүд:
Сэтгэгдэл үлдээх: